أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

424

قانون ( فارسى )

دانشمند ما مىفرمايد : « اين‌گونه زخمها را بايد مرحله‌اى علاج كنى . 1 - رودهء بيرون‌زده رابه جاى ويژهء خويش برگردانى . 2 - بعد از برگرداندن روده به جاى طبيعى خود شكاف را بخيه بزنى . 3 - بعد از بخيه زدن داروى علاجى سازگار با حالت را بر زخم بگذارى . 4 - كوششى كنى و مواظب باشى كه اندامان بسيار ارزنده را آسيبى نرسد و خطرى متوجه بيمار نشود . » حال برگرديم به حكايت كوچكى و تنگى زخم و برنگشتن رودهء بيرون آمده به جاى خويش ؛ كه گفتيم باد مىكند و كلفت مىشود . علاج اين مشكل چند راه دارد : علاج اين مشكل چند راه دارد : 1 - كارى كن كه باد داخل رودهء بيرون آمده را پراكنده كنى و از بين ببرى ؛ كه اگر امكان داشته باشد ، اين آسان‌ترين راه علاج است . 2 - جاى شكافته و دريده شده را گشادتر كن تا جاى روده باشد كه به داخل برگردد . - اگر علاج را به خوبى انجام دادى چگونه از شر باد داخل روده خلاص مىشوى ؟ - بديهى است كه سبب بادكردگى روده سردى هوا است ، و اين باد ناشى از سردى هوا علاجهايى دارد : الف - ابر مرده را در آب گرم فرو كن و بفشر كه آب از آن بريزد و به اين حالت گرمى آن را بر رودهء بادكرده بگذار ! ب - پارچه‌اى را در شراب گس‌مزهء گيرنده - كه گرم باشد - خيس كن و بر روده ببند ! كه شراب گرم در اين موقع از آب گرم بيشتر گرمىرسان است و روده را نيز توان مىبخشد . اگر باد تحليل نرفت و روده بر لجاجت دوام كرد و به داخل بازنگشت ، ناچار بايد گدار را گشادتر كنى . بهترين ابزار براى اين شق كردن و گشادتر كردن ابزارى است كه در بريدن ناسور به كار گيرند و نامش نشتر ناسور است . كاردهاى ديگر جراحى كه هر دو لبه‌شان تيز است و نك تيز دارند نبايد به كار روند . و اگر آنها را به كار بردى بايد بسيار مواظب باشى و احتياط كنى . جاى زخم ، كه مىخواهى شكافش را گشادتر كنى به دقت بررسى كن ! اگر دريدگى زخم رو به پايين است ، به ترتيبى بيمار را قرار ده كه زخم در بالا قرار گيرد و راه بيرون ريختن مواد داخل زخم به خارج هموار باشد . و اگر دهانهء زخم بالاتر از اصل زخم و رو به بالاست ، بيمار را طورى بنشان كه اصل زخم بالاتر قرار گيرد و قرارگاهش به صورت هموار واقع شود . همچنين سعى كن موقعيت پارگى و رودهء بيرون آمده چنان باشد كه روده‌هاى ديگر نيز بر اين رودهء بيرون زده نيايند ، مثلا اگر جراحى را در پهلوى راست بيمار اجرا مىكنى ، بيمار بر پهلوى چپ قرار گيرد . اگر زخم در پهلوى چپ است و آن را برمىدرى ، بيمار بر پهلوى راست باشد . در هر حال بايد جايى كه دريده مىشود در بالا قرار داشته باشد ؛ كه نه تنها در اين حالت بلكه در هر حالتى ديگر كه چنين عملى انجام مىشود ، بايد اين را ملاحظه كنى .